Người lao động làm việc đồng thời tại hai nơi có phải tham gia BHXH ở cả hai không?

Tóm lại: BHXH bắt buộc và BHTN đi theo hợp đồng giao kết đầu tiên; BHYT đi theo hợp đồng có mức tiền lương cao nhất; BHTNLĐ-BNN có thể phát sinh tại từng nơi làm việc.

I. Bảng tra cứu nhanh

Nhiều doanh nghiệp dễ nhầm khi coi các loại bảo hiểm như nhau và áp dụng cách đóng giống nhau. Cần nhớ: không đóng trùng BHXH ở hai nơi, nhưng vẫn có nghĩa vụ đóng BHTNLĐ-BNN tại từng nơi làm việc.

II. Cách xác định nơi tham gia BHXH

1. Trường hợp thông thường

Nếu người lao động giao kết nhiều hợp đồng lao động đều thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, thì tham gia theo hợp đồng lao động giao kết đầu tiên. Lưu ý: thông tin “đóng theo hợp đồng có mức lương cao nhất” đối với BHXH là cách hiểu sai từ quy định cũ.

2. Khi hợp đồng đang dùng để đóng BHXH bị tạm hoãn

Nếu hợp đồng lao động đang làm căn cứ tham gia BHXH bị tạm hoãn thực hiện và hai bên không có thỏa thuận tiếp tục đóng BHXH trong thời gian tạm hoãn, thì người lao động chuyển sang tham gia theo hợp đồng có hiệu lực tiếp theo theo thứ tự thời gian.

Ví dụ thực tế:

Anh A ký hợp đồng lao động với Công ty X ngày 01/01/2026 và với Công ty Y ngày 03/03/2026. Khi đó, anh A tham gia BHXH bắt buộc tại Công ty X vì đây là hợp đồng giao kết đầu tiên. Nếu hợp đồng với Công ty X bị tạm hoãn mà không có thỏa thuận tiếp tục đóng BHXH, thì chuyển sang tham gia theo hợp đồng có hiệu lực tiếp theo là Công ty Y.

III. Trách nhiệm của nơi làm việc thứ hai

Người sử dụng lao động tại nơi thứ hai không đóng BHXH bắt buộc cho người lao động nếu người lao động đã đóng theo hợp đồng đầu tiên. Tuy nhiên, khi làm hồ sơ nhân sự, cần lưu ý vì người lao động có thể không khai báo đầy đủ tình trạng tham gia bảo hiểm ở nơi khác.

Trường hợp người lao động không thuộc đối tượng đóng BHXH, BHYT, BHTN tại công ty thứ hai, thì người sử dụng lao động chi trả thêm vào tiền lương khoản tiền tương ứng với phần nghĩa vụ đóng của người sử dụng lao động theo quy định.

Mỗi người lao động chỉ có một sổ BHXH với một mã số duy nhất. Nếu đã bị đóng trùng, cần xử lý theo nguyên tắc hoàn trả và gộp dữ liệu theo quy trình của cơ quan BHXH. Để tránh vi phạm, doanh nghiệp nên rà soát lịch sử tham gia trước khi báo tăng lao động.

Lưu ý:

• Không nhầm BHXH với BHYT: BHXH theo hợp đồng đầu tiên, còn BHYT theo hợp đồng có mức lương cao nhất.
• Không nhầm BHXH với BHTNLĐ-BNN: BHXH không đóng trùng, nhưng BHTNLĐ-BNN có thể phát sinh ở từng nơi làm việc.
• Không dùng nhiều sổ BHXH: mỗi người lao động chỉ có một mã số BHXH duy nhất.
• Khai báo kịp thời khi thay đổi hợp đồng làm căn cứ đóng: nhất là khi hợp đồng đầu tiên bị tạm hoãn.