Nghỉ thai sản có phải nộp thuế TNCN trên khoản hưởng chế độ không?

I. Bảng tra cứu nhanh

Nếu người lao động chỉ nhận các khoản thai sản do BHXH chi trả đúng chế độ, thì không phải nộp thuế TNCN trên các khoản này.

II. Cách hiểu đúng để tránh kê khai sai

1. Khoản nào không tính thuế

Bản chất: trợ cấp thai sản theo chế độ BHXH không được xem là thu nhập chịu thuế TNCN. Các khoản sau không tính thuế:

• Mức hưởng chế độ thai sản hằng tháng.
• Trợ cấp một lần khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi.
• Mức hưởng dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau thai sản.

Ví dụ thực tế

Một lao động nghỉ sinh chỉ nhận tiền thai sản từ cơ quan BHXH và không có khoản hỗ trợ nào khác từ doanh nghiệp. Trường hợp này, người lao động không phát sinh thuế TNCN đối với các khoản chế độ đó.

2. Khoản nào dễ nhầm sang thu nhập chịu thuế

Nguồn chi trả quyết định cách xử lý thuế:

• Khoản trợ cấp thai sản do BHXH chi trả: không thuộc thu nhập chịu thuế TNCN.
• Khoản hỗ trợ thêm do doanh nghiệp chi trả: là thu nhập chịu thuế TNCN, tính cùng tiền lương, tiền công.
• Phần hỗ trợ theo đúng mức pháp luật quy định: không tính thuế TNCN.
• Phần hỗ trợ bổ sung vượt mức pháp luật quy định: là thu nhập chịu thuế TNCN.

Lưu ý quan trọng

Khi thanh tra, câu hỏi đầu tiên thường là nguồn tiền người lao động nhận: từ quỹ BHXH hay doanh nghiệp. Nếu chứng từ, bảng lương và hồ sơ thanh toán không tách bạch, doanh nghiệp dễ kê khai sai.

III. Phạm vi áp dụng theo quy định hiện hành

Nguyên tắc miễn thuế này áp dụng cho các khoản trợ cấp thai sản thuộc nhóm trợ cấp theo pháp luật lao động và BHXH. Các cập nhật về điều kiện, mức hưởng hoặc đối tượng không làm thay đổi kết luận thuế đối với khoản trợ cấp thai sản do BHXH chi trả.

Từ 01/07/2025, các khoản trợ cấp thai sản phát sinh theo quy định mới của Luật BHXH cũng tiếp tục được hiểu là khoản hưởng theo chế độ luật định, nên không tính vào thu nhập chịu thuế TNCN nếu do BHXH chi trả đúng chế độ.

Lưu ý quan trọng

Khi thanh tra, khoản tiền người lao động nhận được đến từ đâu (quỹ BHXH hay doanh nghiệp) thường là điểm đầu tiên bị hỏi. Khi rà soát hồ sơ quyết toán, nên kiểm tra phiếu chi, bảng thanh toán và hạch toán để tránh gộp sai.

IV. Kết luận ngắn gọn

Nếu người lao động nghỉ thai sản và chỉ nhận khoản hưởng chế độ do BHXH chi trả, thì khoản này không thuộc thu nhập chịu thuế TNCN. Ngược lại, nếu có khoản doanh nghiệp hỗ trợ thêm ngoài chế độ, phần bổ sung đó là thu nhập chịu thuế theo tiền lương, tiền công.