Chính sách ưu đãi thuế TNDN cho doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo là gì?

I. Bảng tra cứu nhanh

Điểm quan trọng: ưu đãi này là cơ chế miễn, giảm riêng cho hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, không đồng nhất với ưu đãi theo thuế suất phổ thông hoặc theo quy mô doanh thu.

II. Điều kiện để hưởng ưu đãi

1. Xác định đúng doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo

Doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo là doanh nghiệp thành lập để thực hiện ý tưởng trên cơ sở khai thác tài sản trí tuệ, công nghệ, mô hình kinh doanh mới và có khả năng tăng trưởng nhanh.

Khi áp dụng ưu đãi, cơ quan thuế thường kiểm tra hoạt động tạo ra thu nhập có thực sự là hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo hay không, chứ không chỉ dựa vào tên doanh nghiệp.

• Doanh nghiệp cần đáp ứng tiêu chí theo pháp luật về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo.
• Cần chứng minh hoạt động phát sinh thu nhập thuộc đối tượng được ưu đãi.

2. Xác định đúng phần thu nhập được miễn, giảm

Ưu đãi chỉ áp dụng cho thu nhập từ hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Nếu doanh nghiệp có nhiều mảng kinh doanh, cần tách riêng phần thu nhập này để xác định số thuế được miễn, giảm.

Nhiều doanh nghiệp mắc lỗi: gộp toàn bộ doanh thu, chi phí rồi áp ưu đãi cho toàn doanh nghiệp. Khi thanh tra, hồ sơ hạch toán riêng cho hoạt động được ưu đãi thường là vấn đề đầu tiên được hỏi.

• Nếu hạch toán riêng được: xác định ưu đãi trên đúng phần thu nhập từ hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.
• Nếu không hạch toán riêng được: phần thu nhập được ưu đãi xác định theo tỷ lệ doanh thu hoặc chi phí theo quy định.

Lưu ý quan trọng: Doanh nghiệp có sản phẩm, dịch vụ vừa mang tính đổi mới sáng tạo vừa có doanh thu thương mại thông thường. Hồ sơ nội bộ, sổ chi tiết doanh thu và chi phí cần thể hiện rõ phần nào là hoạt động được hưởng ưu đãi.

III. Những điểm dễ nhầm với ưu đãi khác

1. Không nhầm với ưu đãi của doanh nghiệp nhỏ và vừa mới thành lập

Doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể có ưu đãi riêng là miễn thuế TNDN trong 03 năm kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu. Đây là chính sách khác với cơ chế 02 năm miễn thuế và 04 năm giảm 50% áp dụng cho thu nhập từ hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.

Doanh nghiệp dễ nhầm lẫn vì cùng là ưu đãi thuế TNDN. Khi kê khai, cần xác định đúng căn cứ pháp lý và điều kiện của từng chính sách.

2. Không nhầm với thuế suất theo quy mô doanh thu

Thông tin về thuế suất thuế TNDN theo quy mô doanh thu là nội dung khác. Cụ thể: thuế suất 15% áp dụng với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 03 tỷ đồng; thuế suất 17% áp dụng với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm từ trên 03 tỷ đồng đến không quá 50 tỷ đồng; mức 20% là thuế suất cơ bản.

Một số người hiểu rằng doanh nghiệp doanh thu thấp thì đương nhiên được thuế suất 0%. Điều đó không phải căn cứ của ưu đãi khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.

IV. Ưu đãi liên quan doanh nghiệp nên biết

Ngoài ưu đãi với thu nhập từ hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, còn có chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân đối với khoản thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp, quyền góp vốn, quyền mua cổ phần, quyền mua phần vốn góp vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.

Ví dụ thực tế: Một doanh nghiệp có đồng thời doanh thu từ nền tảng công nghệ mới và doanh thu từ dịch vụ triển khai thông thường. Nếu không tách riêng doanh thu, chi phí của phần hoạt động đổi mới sáng tạo thì ưu đãi dễ bị xác định lại theo tỷ lệ, thậm chí phát sinh chênh lệch khi quyết toán. Cơ quan thuế thường soi kỹ phần phân loại doanh thu này.

Lưu ý quan trọng:

• Ưu đãi tính liên tục từ năm đầu tiên có thu nhập chịu thuế từ hoạt động khởi nghiệp sáng tạo, đổi mới sáng tạo.
• Không áp dụng ưu đãi cho toàn bộ thu nhập nếu doanh nghiệp có nhiều hoạt động khác nhau.
• Nếu hồ sơ kế toán không tách bạch, rủi ro nằm ở việc xác định lại phần thu nhập được ưu đãi theo tỷ lệ doanh thu hoặc chi phí.

Khi rà soát điều kiện hưởng ưu đãi, cần kiểm tra ba điểm: đúng đối tượng, đúng loại thu nhập và đúng cách hạch toán riêng. Chỉ cần lệch một trong ba điểm này, doanh nghiệp dễ bị truy thu khi quyết toán thuế.