Có được giảm trừ gia cảnh cho bố mẹ vợ hoặc bố mẹ chồng không?

I. Bảng tra cứu nhanh

Mốc cần nhớ: nếu chưa đăng ký trong năm, khi quyết toán vẫn có thể đăng ký và được tính giảm trừ từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng, nếu hồ sơ đủ điều kiện.

II. Điều kiện để bố mẹ vợ/chồng được tính là người phụ thuộc

1. Nhóm đối tượng được tính

Cha vợ, mẹ vợ hoặc cha chồng, mẹ chồng thuộc nhóm người có thể đăng ký là người phụ thuộc. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng không phải cứ thuộc đúng quan hệ gia đình là tự động được giảm trừ; điều kiện thực tế vẫn phải được kiểm tra.

2. Điều kiện về thu nhập và khả năng lao động

• Nếu ngoài độ tuổi lao động: cần thuộc trường hợp không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn không vượt quá 1.000.000 đồng.
• Nếu trong độ tuổi lao động: cần đồng thời là người khuyết tật hoặc không có khả năng lao động, và không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn không vượt quá 1.000.000 đồng.
• Điều kiện chung: người nộp thuế có trách nhiệm nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật.

Lưu ý quan trọng

Phần chứng minh thu nhập thực tế và tình trạng không có khả năng lao động thường được cơ quan thuế kiểm tra kỹ lưỡng. Nếu không giữ đủ hồ sơ chứng minh phù hợp, việc kê khai có thể dẫn đến rủi ro truy thu thuế.

III. Mức giảm trừ và thời hạn đăng ký

1. Mức giảm trừ theo từng kỳ tính thuế

Mức 6,2 triệu đồng/tháng chỉ áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026, không dùng để thay cho các kỳ trước đó.

2. Thời hạn đăng ký

• Đối với bố mẹ vợ/chồng thuộc nhóm cha đẻ, mẹ đẻ; cha vợ, mẹ vợ hoặc cha chồng, mẹ chồng, thời hạn đăng ký là chậm nhất trước thời hạn khai thuế hoặc nộp hồ sơ quyết toán thuế. Nếu chưa đăng ký trong năm, khi quyết toán vẫn có thể đăng ký và được tính giảm trừ từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng.

• Nhiều người nhầm lẫn mốc 31/12 năm tính thuế là hạn chót cho mọi trường hợp, nhưng quy định này chỉ áp dụng cho nhóm người phụ thuộc khác, không áp dụng trực tiếp cho bố mẹ vợ/chồng.

IV. Hồ sơ cần có và rủi ro hay gặp

1. Hồ sơ đăng ký người phụ thuộc

• Đăng ký người phụ thuộc với cơ quan thuế, trực tiếp hoặc thông qua tổ chức chi trả thu nhập.
• Giấy tờ chứng minh mối quan hệ với bố mẹ vợ/chồng: giấy đăng ký kết hôn và các giấy tờ nhân thân liên quan của người phụ thuộc.
• Giấy tờ chứng minh điều kiện phụ thuộc: tài liệu thể hiện không có thu nhập hoặc thu nhập thấp.
• Nếu còn trong độ tuổi lao động: cần thêm giấy tờ chứng minh khuyết tật hoặc không có khả năng lao động.
• Biểu mẫu đăng ký hiện dùng: Mẫu số 20-ĐK-TCT hoặc 20-ĐK-TH-TCT.

2. Rủi ro xử phạt nếu đăng ký sai hoặc chậm

• Vi phạm về thời hạn đăng ký thuế/người phụ thuộc hoặc khai sai dẫn đến thiếu thuế có thể bị xử phạt theo quy định xử phạt về thuế. Mức xử lý có thể là cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 500.000 đồng đến 10.000.000 đồng tùy mức độ; nếu khai sai làm thiếu số thuế phải nộp thì mức phạt là 20% số thuế thiếu.

Ví dụ minh hoạ

Giả sử bạn đang trực tiếp nuôi mẹ vợ, mẹ vợ đã ngoài độ tuổi lao động và thu nhập bình quân tháng trong năm không vượt quá 1.000.000 đồng. Nếu đã đăng ký người phụ thuộc và giữ đủ hồ sơ chứng minh quan hệ, chứng minh thu nhập, thì khoản giảm trừ cho người phụ thuộc vẫn có thể được tính theo mức của kỳ tính thuế tương ứng.

Khi chuẩn bị hồ sơ, cần kiểm tra ba điểm: đúng quan hệ, đúng điều kiện thu nhập/khả năng lao động, và đúng mẫu đăng ký hiện hành. Đây là những yếu tố thường gây vướng mắc khi đối chiếu.