Đã đóng BHXH tự nguyện trước 01/07/2025 có được rút 1 lần sau này không?

Muốn rút BHXH một lần theo diện chuyển tiếp, cần đồng thời có các yếu tố: đã chấm dứt tham gia, sau 12 tháng không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc và cũng không tham gia BHXH tự nguyện, thời gian đóng chưa đủ 20 năm, và có đề nghị hưởng.

I. Bảng tra cứu nhanh điều kiện được rút BHXH một lần

Một điểm dễ nhầm là nhiều người chỉ nhớ điều kiện “ngưng đóng 12 tháng” nhưng lại quên mất yêu cầu không thuộc diện bắt buộc, không tham gia tự nguyện và phải có hồ sơ đề nghị.

II. Hiểu đúng quy định chuyển tiếp để tránh nhầm

1. Trường hợp được rút theo diện chuyển tiếp

Nếu bạn đã có thời gian đóng BHXH trước 01/07/2025, thì sau này vẫn có thể xin hưởng BHXH một lần theo diện chuyển tiếp khi đồng thời đáp ứng đủ các điều kiện nêu trên. Điểm quyết định là: không phải cứ là BHXH tự nguyện thì bị hạn chế quyền rút.

2. Phân biệt với người bắt đầu tham gia từ 01/07/2025

Người chỉ bắt đầu có thời gian đóng BHXH từ 01/07/2025 trở đi về cơ bản không được áp dụng cơ chế “sau 12 tháng không tham gia thì rút một lần” như nhóm đã có thời gian đóng trước mốc này. Họ chủ yếu chỉ được hưởng trong các trường hợp đặc biệt do luật quy định.

Ví dụ thực tế

Anh A tham gia BHXH tự nguyện từ năm 2020 đến 2024, tổng cộng 5 năm. Sau đó anh dừng tham gia. Nếu sau 12 tháng, anh A vẫn không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, không tiếp tục đóng BHXH tự nguyện, tổng thời gian đóng vẫn chưa đủ 20 năm và có nộp đề nghị, thì anh A được giải quyết BHXH một lần.

Lưu ý quan trọng

• Từ sau 01/07/2025 không hoàn toàn cấm rút BHXH một lần.
• Hồ sơ nộp sớm khi chưa đủ 12 tháng sau khi chấm dứt tham gia sẽ không được giải quyết.
• Chỉ ngừng đóng nhưng vẫn thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc thì chưa đủ điều kiện theo diện chuyển tiếp.

III. Các trường hợp khác vẫn có thể hưởng BHXH một lần

Ngoài diện chuyển tiếp nêu trên, người tham gia BHXH còn có thể được hưởng BHXH một lần nếu thuộc một trong các trường hợp sau:

• Đủ tuổi hưởng lương hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng BHXH.
• Ra nước ngoài để định cư.
• Đang mắc các bệnh theo luật như ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS.
• Có mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên hoặc là người khuyết tật đặc biệt nặng.

Những trường hợp này áp dụng chung, không phụ thuộc vào việc tham gia trước hay sau mốc 01/07/2025. Do đó, người lao động nên kiểm tra kỹ để không tự loại quyền lợi của mình.

IV. Mức hưởng và điểm cần kiểm tra khi làm hồ sơ

1. Mức hưởng BHXH một lần

Đối với BHXH tự nguyện, phần hỗ trợ đóng của ngân sách nhà nước không tính vào mức hưởng BHXH một lần. Thời điểm tính hưởng là thời điểm cơ quan BHXH ban hành quyết định.

2. Hồ sơ và lưu ý thực hành

Người có nhu cầu hưởng BHXH một lần cần nộp hồ sơ và có đề nghị gửi cơ quan BHXH. Khi nộp hồ sơ, cần đảm bảo các điều kiện sau:

• Kiểm tra lại mốc đã chấm dứt tham gia.
• Đối chiếu đủ 12 tháng không tham gia.
• Rà soát tổng thời gian đóng có chưa đủ 20 năm hay không.
• Chuẩn bị đầy đủ đề nghị hưởng gửi cơ quan BHXH.

Nếu chưa cần rút ngay, người lao động vẫn có thể bảo lưu thời gian đóng để cộng nối về sau nhằm hưởng lương hưu hoặc chế độ khác. Việc rút một lần có thể làm giảm quyền lợi an sinh dài hạn, nên trước khi nộp hồ sơ, cần kiểm tra kỹ mục tiêu quyền lợi của mình.