Có thể giữ nguyên giá hợp đồng khi giảm thuế VAT từ 10% xuống 8% không?

Chính sách giảm 2% VAT áp dụng từ 01/7/2025 đến hết 31/12/2026 đối với hàng hóa, dịch vụ thuộc diện được giảm.

I. Bảng tra nhanh cách xử lý giá hợp đồng

II. Cách xác định có được giữ nguyên giá hay không

1. Trường hợp giá hợp đồng ghi chưa có VAT

Nếu hợp đồng ghi giá chưa bao gồm VAT, khi hàng hóa, dịch vụ thuộc diện giảm thuế và hóa đơn được lập trong thời gian áp dụng chính sách, thuế suất trên hóa đơn là 8%. Khi đó, tổng tiền thanh toán sau thuế sẽ giảm so với cách tính theo mức 10%.

2. Trường hợp giá hợp đồng ghi đã bao gồm VAT hoặc là giá trọn gói

Nếu hợp đồng ghi giá đã bao gồm VAT hoặc là giá trọn gói, các bên có thể thỏa thuận giữ nguyên tổng số tiền thanh toán. Không ít trường hợp các bên lầm tưởng rằng giảm thuế thì tổng tiền đương nhiên phải giảm, nhưng thực tế còn phụ thuộc cách chốt giá trong hợp đồng. Khi giữ nguyên tổng giá, hóa đơn vẫn ghi đúng VAT 8%, còn phần giá chưa thuế sẽ được xác định lại trong tổng giá đó.

3. Trường hợp hợp đồng không nói rõ cơ chế điều chỉnh

Việc giảm thuế suất từ 10% xuống 8% không tự động làm thay đổi giá hợp đồng nếu hợp đồng không có cơ chế điều chỉnh. Để tránh tranh chấp thanh toán, nên lập phụ lục hợp đồng hoặc văn bản xác nhận về việc điều chỉnh hay giữ nguyên giá.

III. Thuế suất áp dụng theo thời điểm nào

1. Căn cứ theo thời điểm lập hóa đơn

Thuế suất áp dụng được xác định theo thời điểm lập hóa đơn, không phụ thuộc vào thời điểm ký hợp đồng. Nếu hóa đơn được lập trong thời gian từ 01/7/2025 đến hết 31/12/2026 và hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng được giảm, trên hóa đơn cần ghi 8% và tính tiền thuế, tổng tiền thanh toán theo mức này.

2. Hóa đơn ghi sai thuế suất

Một sai sót thường gặp là xuất hóa đơn 10% trong thời gian được giảm xuống 8%. Trường hợp ghi sai thuế suất thì cần xử lý sai sót theo quy định về hóa đơn điều chỉnh hoặc thay thế.

IV. Phạm vi áp dụng và lưu ý thực tế

1. Không phải mọi hàng hóa, dịch vụ đều được giảm

Chính sách giảm từ 10% xuống 8% không áp dụng đại trà. Chỉ hàng hóa, dịch vụ thuộc phạm vi được giảm mới được lập hóa đơn 8%.

2. Cách xử lý khi chính sách thuế làm ảnh hưởng hợp đồng

Việc thay đổi chính sách thuế có thể ảnh hưởng trực tiếp đến thực hiện hợp đồng, nhưng không mặc nhiên làm thay đổi toàn bộ giá trị hợp đồng trong mọi trường hợp. Các bên có thể thống nhất một trong các hướng xử lý sau:

• Giữ nguyên tổng giá thanh toán
• Giảm tổng giá thanh toán theo mức VAT 8%
• Chỉ điều chỉnh phần công việc, hàng hóa, dịch vụ bị ảnh hưởng bởi chính sách thuế mới

Đối với hợp đồng xây dựng, việc điều chỉnh còn cần bám theo quy định riêng về điều chỉnh hợp đồng khi Nhà nước thay đổi chính sách ảnh hưởng trực tiếp đến phần công việc bị tác động.

Ví dụ thực tế

Nếu hợp đồng là 110 triệu đồng theo giá trọn gói đã bao gồm VAT, khi áp dụng thuế 8%, tổng thanh toán có thể vẫn giữ nguyên 110 triệu đồng nếu các bên thống nhất. Khi đó, giá trước thuế được xác định lại khoảng 101,85 triệu đồng.

Lưu ý quan trọng

• Việc không ghi rõ giá chưa VAT hay đã VAT trong hợp đồng dễ dẫn đến tranh chấp.
• Không lập phụ lục hợp đồng khi cần điều chỉnh giá trị do thay đổi thuế suất là một trong những vấn đề thường được cơ quan thanh tra quan tâm.
• Không nên chỉ căn cứ vào ngày ký hợp đồng; cần chú ý đến thời điểm lập hóa đơn và đối tượng có thực sự thuộc diện giảm thuế hay không.