Cách xử lý nếu bên bán và bên mua không thống nhất về thuế suất VAT?

I. Bảng xử lý nhanh khi không thống nhất thuế suất VAT

Lưu ý: Không phải hàng hóa, dịch vụ nào đang ở mức 10% cũng mặc nhiên được giảm còn 8%. Cần đối chiếu đúng phạm vi loại trừ của chính sách giảm thuế.

II. Trình tự xử lý thực tế

1. Rà soát căn cứ pháp lý để xác định hàng hóa, dịch vụ thuộc diện không chịu thuế, hay áp dụng mức 0%, 5%, 10%, hoặc được giảm còn 8%.
2. Trao đổi và ghi nhận sai sót giữa hai bên, nếu có thỏa thuận thì lập văn bản hoặc biên bản xác nhận nội dung hóa đơn sai.
3. Bên bán xử lý hóa đơn bằng cách lập hóa đơn điện tử điều chỉnh hoặc hóa đơn điện tử thay thế đối với phần sai về thuế suất, tiền thuế.
4. Kê khai điều chỉnh: bên bán điều chỉnh thuế đầu ra; bên mua điều chỉnh thuế đầu vào tương ứng nếu thuộc trường hợp được khấu trừ.

Ví dụ thực tế

Một hóa đơn đã xuất theo mức 10% nhưng sau khi rà soát lại, hàng hóa thuộc diện được giảm 8%. Lúc này, bên bán không nên giữ nguyên hóa đơn cũ chỉ vì bên mua chưa đồng thuận ngay, mà cần đối chiếu lại điều kiện áp dụng và thực hiện điều chỉnh hoặc thay thế hóa đơn theo đúng mức phù hợp.

III. Cách xác định đúng mức thuế suất để tránh tranh cãi kéo dài

1. Các mức cần đối chiếu

• Nếu hàng hóa, dịch vụ thuộc diện không chịu thuế hoặc chịu thuế suất 0%, 5%, 10% thì áp dụng đúng theo quy định tương ứng.
• Nếu hàng hóa, dịch vụ đang chịu 10% và đồng thời thuộc diện được giảm 2% theo chính sách có thời hạn thì áp dụng 8%.
• Nếu thuộc nhóm bị loại trừ khỏi chính sách giảm 2% thì vẫn áp dụng 10%.
• Từ 01/01/2026, nếu hàng hóa, dịch vụ rơi vào nhóm được luật sửa đổi chuyển sang không chịu thuế GTGT, thì cần rà soát theo thời điểm giao dịch phát sinh. Thời điểm áp dụng cần được lưu ý đặc biệt khi hồ sơ giao dịch kéo dài qua nhiều giai đoạn.

2. Thông tin cập nhật cần lưu ý

Lưu ý quan trọng

Thông tin pháp lý mới chỉ áp dụng cho đúng thời kỳ có hiệu lực tương ứng, không dùng để phủ định cách xử lý của các giao dịch phát sinh trước đó.

IV. Kê khai sau điều chỉnh và rủi ro nếu để sai kéo dài

• Bên bán kê khai bổ sung hoặc điều chỉnh thuế đầu ra theo hóa đơn điều chỉnh hoặc thay thế.
• Bên mua điều chỉnh thuế đầu vào theo mức thuế suất đúng theo quy định.
• Nếu hóa đơn ghi thuế suất cao hơn mức phù hợp theo luật, phần khấu trừ đầu vào của bên mua về nguyên tắc chỉ được xem xét theo mức thuế suất đúng.
• Nếu không xử lý sai sót hoặc tiếp tục dùng hóa đơn sai thuế suất, có thể phát sinh rủi ro về xử phạt vi phạm hành chính về hóa đơn, kê khai sai thuế và ảnh hưởng quyền khấu trừ đầu vào.