Hộ kinh doanh có được xuất hoá đơn GTGT (VAT) không?

I. Bảng tra cứu nhanh

IF hộ kinh doanh có doanh thu tính thuế GTGT hằng năm từ 01 tỷ đồng trở lên và thuộc trường hợp luật định, THEN áp dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền kết nối chuyển dữ liệu với cơ quan thuế từ 01/06/2025.

II. Vì sao hộ kinh doanh không xuất được hóa đơn GTGT?

Bản chất nằm ở phương pháp tính thuế GTGT. Hộ kinh doanh thuộc diện tính thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp trên doanh thu, không phải phương pháp khấu trừ. Vì vậy, hóa đơn được sử dụng là hóa đơn bán hàng, không phải hóa đơn GTGT.

Một số hộ kinh doanh thấy mình đã dùng hóa đơn điện tử nên nghĩ có thể ghi thuế suất, tiền thuế như doanh nghiệp. Sai loại hóa đơn có thể kéo theo sai kê khai và rủi ro xử phạt.

III. Các trường hợp hay bị hiểu nhầm

1. Doanh thu cao có làm thay đổi loại hóa đơn không?

Không. Không có ngoại lệ chỉ vì doanh thu lớn. Dù thuộc nhóm hộ kinh doanh lớn hoặc doanh thu cao, hộ kinh doanh vẫn áp dụng phương pháp trực tiếp trên doanh thu, nên không phát sinh quyền xuất hóa đơn GTGT.

Cần lưu ý: việc chuyển sang dùng hóa đơn điện tử hoặc hóa đơn điện tử từ máy tính tiền chỉ thay đổi hình thức lập hóa đơn, không làm thay đổi bản chất từ hóa đơn bán hàng sang hóa đơn GTGT.

2. Khách hàng yêu cầu hóa đơn GTGT để khấu trừ thì xử lý thế nào?

Nếu khách hàng cần hóa đơn GTGT để kê khai khấu trừ thuế, hộ kinh doanh không thể đáp ứng bằng tư cách hộ kinh doanh. Hướng xử lý về mặt pháp lý là chuyển đổi sang doanh nghiệp và thực hiện chế độ thuế, kế toán, hóa đơn theo quy định để có thể sử dụng hóa đơn GTGT nếu đủ điều kiện áp dụng phương pháp khấu trừ.

Ví dụ thực tế

Một hộ kinh doanh bán hàng cho công ty và công ty yêu cầu hóa đơn GTGT để khấu trừ đầu vào. Trong trường hợp này, hộ kinh doanh chỉ có thể xuất hóa đơn bán hàng. Nếu công ty vẫn cần hóa đơn GTGT, Thuận Thiên thường lưu ý ngay từ đầu rằng phải xử lý bằng phương án chuyển đổi mô hình kinh doanh, không nên nhận định sai là doanh thu lớn thì sẽ xuất được VAT.

IV. Lưu ý khi lập hóa đơn để tránh sai sót

• Hộ kinh doanh bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ vẫn phải lập hóa đơn, nhưng là hóa đơn bán hàng, không phải hóa đơn GTGT.
• Các lỗi phổ biến gồm: không lập hóa đơn đúng thời điểm; lập sai loại hóa đơn; sai thông tin người mua hoặc nội dung hóa đơn; không sử dụng hóa đơn điện tử khi thuộc diện áp dụng; lập thiếu hoặc dồn hóa đơn cuối ngày.
• Nhiều đơn vị vẫn nhầm giữa hóa đơn điện tử bán hàng và hóa đơn GTGT.

Lưu ý quan trọng

Nếu hộ kinh doanh đã thuộc diện áp dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, việc thực hiện đúng hình thức hóa đơn là rất quan trọng, nhưng điều đó không làm phát sinh quyền xuất hóa đơn GTGT. Khi kiểm tra hồ sơ, đây thường là phần bị hỏi đầu tiên nếu người bán và người mua hiểu không đúng bản chất hóa đơn.