Thanh toán bằng séc tiền mặt cho hóa đơn trên 5 triệu đồng có hợp lệ không?

Từ ngày 01/07/2025, hóa đơn từ 5 triệu đồng trở lên cần có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt mới đủ điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào, trừ các trường hợp ngoại lệ theo quy định.

I. Bảng tra cứu nhanh

II. Khi nào séc tiền mặt không hợp lệ?

1. Bản chất dễ nhầm ở chỗ nào

Séc tiền mặt cho phép người thụ hưởng rút tiền mặt trực tiếp, nên không được xem là hình thức thanh toán không dùng tiền mặt hợp lệ cho hóa đơn từ 5 triệu đồng trở lên. Ngược lại, séc chuyển khoản đi theo hướng chuyển tiền vào tài khoản và có thể đáp ứng điều kiện nếu hồ sơ thanh toán thể hiện rõ việc chuyển tiền.

2. Các trường hợp thường bị vướng

• Giá trị hàng hóa, dịch vụ mua vào từ 5 triệu đồng trở lên (đã gồm thuế GTGT) bắt buộc phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt để đủ điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào.
• Trong cùng ngày mua nhiều lần của cùng một nhà cung cấp, tổng giá trị từ 5 triệu đồng trở lên vẫn cần chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.
• Sau khi thanh toán, nếu phần còn lại trả bằng tiền có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên thì chỉ phần có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt mới đủ điều kiện khấu trừ.
• Bên mua nộp tiền mặt vào tài khoản của bên bán không được xem là thanh toán không dùng tiền mặt.

Ví dụ thực tế

Doanh nghiệp A thanh toán hóa đơn 8 triệu đồng bằng séc tiền mặt. Trường hợp này không đáp ứng điều kiện về chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, nên phần thuế GTGT đầu vào của hóa đơn đó không đủ điều kiện khấu trừ.

III. Hậu quả và cách xử lý khi đã thanh toán sai

1. Hậu quả về khấu trừ thuế GTGT

Đến thời điểm thanh toán theo hợp đồng hoặc phụ lục hợp đồng mà chưa có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt hợp lệ, doanh nghiệp cần kê khai, điều chỉnh giảm số thuế GTGT đầu vào đã khấu trừ tại kỳ tính thuế phát sinh nghĩa vụ thanh toán.

Thời hạn kê khai bổ sung: 10 năm đối với giai đoạn trước 01/7/2026, và 5 năm đối với giai đoạn sau đó, trước khi cơ quan thuế công bố quyết định thanh tra, kiểm tra.

2. Mức xử phạt dễ gặp

Lưu ý quan trọng

• Không nhầm séc tiền mặt với séc chuyển khoản.
• Không chia nhỏ hóa đơn để thanh toán tiền mặt nếu tổng mua trong cùng ngày với cùng nhà cung cấp từ 5 triệu đồng trở lên.
• Không dùng chứng từ nộp tiền mặt vào tài khoản bên bán để thay cho chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.
• Đến hạn thanh toán mà hồ sơ chưa đủ, nên rà soát để điều chỉnh giảm kịp thời phần thuế GTGT đầu vào đã khấu trừ.

IV. Trường hợp ngoại lệ cần kiểm tra thêm

Có một số trường hợp ngoại lệ đặc thù theo quy định hiện hành. Ngoài ra, với hàng hóa, dịch vụ mua trả chậm, trả góp từ 5 triệu đồng trở lên, tại thời điểm kê khai nếu chưa có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt nhưng hồ sơ đáp ứng điều kiện, doanh nghiệp có thể được tạm khấu trừ. Tuy nhiên, đến thời điểm thanh toán mà vẫn không có chứng từ hợp lệ thì doanh nghiệp cần kê khai điều chỉnh giảm.